Evlilik birliğine hakimin müdahalesi hakkında bilinmesi gerekenler

Toplumun temelini oluşturan aileyi ayakta tutabilmek, devletin asli görevlerindendir. Boşanma, sorunlu evlilikler için tek çözüm yolu değildir. Yasal düzenlemelerin amacı, evlilik birliğinin sağlıklı bir şekilde devamını engelleyen sorunların çözümü hususunda hakime müracaat ile, sorunların çözümü ve evlilik birliğinin devamını sağlamaktır. Hakimin müdahalesi müessesesi, temel yasal dayanağını, TMK 195. Maddesinden almaktadır.  Medeni kanunun sair maddelerinde, hakimin müdahalesinin talep edilebileceği haller ayrıca düzenlenmiştir.

Hakimin müdahalesini, hakimin, eşlerin yerine geçip karar vermesi şeklinde yorumlamamak gerekir. Hakimin buradaki rolü, öncelikle tarafları uzlaştırmaktır. Eşlere, evlilikbirliğinden doğan yükümlülüklerini hatırlatmak, Hakim, her bir somut olaya, evlilik birliğini ayakta tutmaya yarayacak en uygun şekilde çözüm üretecektir.

Hakimin müdahalesi, evlilik birliği içindeki her sorunda istenemez. Sorunun, evlilik birliğini tehlikeye atacak nitelikte olması gerekir. Eğer böyle olsa idi, eve alınacak eşyanın modelinde, renginde anlaşamayan çiftlerin de hakim müdahalesi istemesinin önü açılmış olur idi. Özetle sorun, evlilik birliğinin devamını engelleyecek nitelikte olmalıdır. Örneğin müşterek konutun seçiminde tarafların uzlaşamaması, hakim müdahalesini gerektiren hallerden sayılabilir.

Hakimin, müdahale üzerine, eşlerin yerine geçerek karar vermesi mümkün değildir. Müdahale talebi üzerine hakim, öncelikle tarafları uyarmak ve uzlaştırmakla görevlidir. Bunun mümkün olmaması durumunda ise hakim, tarafların uzlaşamadıkları  hususta, kanunda öngörülen tedbirleri alacaktır. Eğer sorunun çözümü için uzlaşma mümkün olmaz ise, hakim, eşlerden birine, bu hususta yetki vererek sorunu çözümleyecektir.

4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu’nun “Birliğin korunması” başlıklı 195. Maddesine göre;

MADDE 195. Evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi veya evlilik birliğine ilişkin önemli bir konuda uyuşmazlığa düşülmesi halinde, eşler ayrı ayrı veya birlikte hakimin müdahalesini isteyebilirler.

Hakim, eşleri yükümlülükleri konusunda uyarır; onları uzlaştırmaya çalışır ve eşlerin ortak rızası ile uzman kişilerin yardımını isteyebilir.

Hakim, gerektiği takdirde eşlerden birinin istemi üzerine kanunda öngörülen önlemleri alır.

Eşler ayrı ayrı ya da birlikte hâkime başvurmak suretiyle, evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi veya evlilik birliğiyle ilgili önemli bir uyuşmazlığın doğması hâlinde gerekli müdahalenin yapılmasına karar verilmesini isteyebilecektir.

Müdahalesi istenen hâkim, bu konuda eşleri uyarma, onları uzlaştırma ya da eşlerin birlikte rıza göstermesi hâlinde onların huzur ve mutluluktan için uzman kişilerin önerileri yönünde karar verme yetkisine sahiptir.

Maddenin üçüncü fıkrası hâkime, eşlerden birinin istemi üzerine kanunlarda öngörülen önlemleri alma yetkisini de tanımaktadır. Bu hüküm hâkime, istem üzerine eşlerin ayrı yaşamalarına, eşlerin meslek ve işine, eşlerin çocuklarla ilişkilerine, evlilik birliğine ilişkin katkılara yönelik önlem hükmünde kararlar verme yetkisini tanımıştır.

Maddenin ikinci fıkrasındaki “uzman kişilerin yardımını” isteme, İsviçre Medenî Kanununun 172 nci maddesinde “Evlilik veya Aile Danışma Bürolarının yardımını isteme şeklinde kaleme alınmıştır. Ülkemizde bu tür bürolar bulunmadığından, maddede “uzman kişilerin yardımını isteme” şeklinde genel bir hükme yer verilmiştir.

PARASAL KATKIYI BELİRLEME İÇİN HAKİMİN MÜDAHALESİ

TMK 196. Madde uyarınca, eşler, birlikte yaşarken, eşlerden birinin istemi üzerine hakim, ailenin geçimi için her birinin yapacağı parasal katkıyı belirler. Eşin ev işlerini görmesi, çocuklara bakması, diğer eşin işinde karşılıksız çalışması, katkı miktarının belirlenmesinde dikkate alınır. Bu katkılar, geçmiş bir yıl ve gelecek yıllar için istenebilir.

Eşlerden herhangi birinin, evlilik birliğinden kaynaklı yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda da aynı şekilde hakimin müdahalesi istenebilir. Ailenin geçimi için yapılması gereken parasal katkı, bunun en somut ve uygulanabilir örneğidir. Eşlerden birinin talebi üzerine hakim, ailenin geçimi için eşlerden her birinin yapacağı katkıyı belirleyecektir. Bu katkı, geçmiş bir yıl ve gelecek yıllar için istenebilir.

AYRI YAŞAMA HAKKI BULUNAN EŞİN HAKİMİN MÜDAHALESİ TALEBİ

TMK Madde 197 uyarınca, Eşlerden biri, ortak hayat sebebiyle kişiliği, ekonomik güvenliği veya ailenin huzuru ciddi biçimde tehlikeye düştüğü sürece ayrı yaşama hakkına sahiptir.

Birlikte yaşamaya ara verilmesi haklı bir sebebe dayanıyorsa hakim, eşlerden birinin istemi üzerine birinin diğerine yapacağı parasal katkıya, konut ve ev eşyasından yararlanmaya ve eşlerin mallarının yönetimine ilişkin önlemleri alır.

Eşlerden biri, haklı bir sebep olmaksızın diğerinin birlikte yaşamaktan kaçınması veya ortak hayatın başka bir sebeple olanaksız hale gelmesi üzerine de yukarıdaki istemlerde bulunabilir.

Eşlerin ergin olmayan çocukları varsa hakim, ana ve baba ile çocuklar arasındaki ilişkileri düzenleyen hükümlere göre gereken önlemleri alır.

ayrı yaşamanın haklı olduğu hâllerde, hâkimin;

a. Bir eşin diğerine yapacağı parasal katkıya,

b. Konut ve ev eşyasından, hangi eşin hangi oranda yararlanacağına,

c. Eşlerin mallarının yönetimine, ilişkin önlem kararı alması öngörülmüştür.

TEMSİL YETKİSİNİN SINIRLANDIRILMASI VEYA KALDIRILMASI

Eşlerden her biri, ortak yaşamın devamı süresince ailenin sürekli ihtiyaçları için evlilik birliğini temsil eder.

Ailenin diğer ihtiyaçları için eşlerden biri, birliği ancak aşağıdaki hallerde temsil edebilir:

1. Diğer eş veya haklı sebeplerle hakim tarafından yetkili kılınmışsa,

2. Birliğin yararı bakımından gecikmede sakınca bulunur ve diğer eşin hastalığı, başka bir yerde olması veya benzeri sebeplerle rızası alınamazsa.

Maddede görüleceği üzere, evlilik birliğini temsil yetkisi, her bir eşe aittir. Ancak eşlerden herhangi biri, bu temsil yetkisini aşar veya bu yetkili kullanmada yetersiz kalır ise,  eşin temsil yetkisinin kaldırılması veya kısıtlanması amacı ile yine hakimin müdahalesi diğer eş tarafından istenebilir. Kısıtlama veya yetkinin kaldırılması şartları ortadan kalktığında, yeniden temsil yetkisi verilmesi için de aynı şekilde hakimin müdahalelsini talep etmek mümkündür.

Eşlerden biri birliği temsil yetkisini aşar veya bu yetkiyi kullanmada yetersiz kalırsa hakim, diğer eşin istemi üzerine temsil yetkisini kaldırabilir veya sınırlayabilir. İstemde bulunan eş, temsil yetkisinin kaldırıldığını veya sınırlandığını, üçüncü kişilere sadece kişisel duyuru yoluyla bildirebilir.

Temsil yetkisinin kaldırılmasının veya sınırlanmasının iyiniyetli üçüncü kişilere karşı sonuç doğurması, durumun hakimin kararıyla ilan edilmesine bağlıdır.

Temsil yetkisinin kaldırılmasına veya sınırlanmasına ilişkin karar, koşullar değiştiğinde eşlerden birinin istemi üzerine hakim tarafından değiştirilebilir.

İlk karar ilan edilmiş ise, değişikliğe ilişkin karar da ilan olunur.

MAL REJİMİNİN DEĞİŞTİRİLMESİ HUSUSUNDA HAKİMİN MÜDAHALESİ

TMK madde 206 Uyarınca,  Haklı bir sebep varsa hakim, eşlerden birinin istemi üzerine, mevcut mal rejiminin mal ayrılığına dönüşmesine karar verebilir.

Özellikle aşağıdaki hallerde haklı bir sebebin varlığı kabul edilir:

1. Diğer eşe ait malvarlığının borca batık veya ortaklıktaki payının haczedilmiş olması,

2. Diğer eşin, istemde bulunanın veya ortaklığın menfaatlerini tehlikeye düşürmüş olması,

3. Diğer eşin, ortaklığın malları üzerinde bir tasarruf işleminin yapılması için gereken rızasını haklı bir sebep olmadan esirgemesi,

4. Diğer eşin, istemde bulunan eşe malvarlığı, geliri, borçları veya ortaklık malları hakkında bilgi vermekten kaçınması,

5. Diğer eşin sürekli olarak ayırt etme gücünden yoksun olması.

Eşlerden biri ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksun ise, onun yasal temsilcisi de bu sebebe dayanarak mal ayrılığına karar verilmesini isteyebilir.

BORÇLULARA AİT ÖNLEMLER

MADDE 198 uyarınca,  eşlerden biri, birliğin giderlerine katılma yükümlülüğünü yerine getirmezse, hakim onun borçlularına, ödemeyi tamamen veya kısmen diğer eşe yapmalarını emredebilir. Bu hususta da yine hakimin müdahalesini talep etmek gerekmektedir.

TASARRUF YETKİSİNİN SINIRLANMASI İÇİN HAKİMİN MÜDAHALESİ

Ailenin ekonomik varlığının korunması veya evlilik birliğinden doğan mali bir yükümlülüğün yerine getirilmesi gerektirdiği ölçüde, eşlerden birinin istemi üzerine hakim, belirleyeceği malvarlığı değerleriyle ilgili tasarrufların ancak onun rızasıyla yapılabileceğine karar verebilir.

Hakim bu durumda gerekli önlemleri alır.

Hakim, eşlerden birinin taşınmaz üzerinde tasarruf yetkisini kaldırırsa, resen durumun tapu kütüğüne şerhedilmesine karar verir.

Koşullar değiştiğinde hakim, eşlerden birinin istemi üzerine kararında gerekli değişikliği yapar veya sebebi sona ermişse alınan önlemi kaldırır.

EŞLER ARASINDAKİ MAL REJİMİNİN MAL AYRILIĞI REJİMİNE DÖNÜŞTÜRÜLMESİ İÇİN HAKİMİN MÜDAHALESİ

206. madde uyarınca, haklı bir sebep varsa hakim, eşlerden birinin istemi üzerine, mevcut mal rejiminin mal ayrılığına dönüşmesine karar verebilir.

Özellikle aşağıdaki hallerde haklı bir sebebin varlığı kabul edilir:

1. Diğer eşe ait malvarlığının borca batık veya ortaklıktaki payının haczedilmiş olması,

2. Diğer eşin, istemde bulunanın veya ortaklığın menfaatlerini tehlikeye düşürmüş olması,

3. Diğer eşin, ortaklığın malları üzerinde bir tasarruf işleminin yapılması için gereken rızasını haklı bir sebep olmadan esirgemesi,

4. Diğer eşin, istemde bulunan eşe malvarlığı, geliri, borçları veya ortaklık malları hakkında bilgi vermekten kaçınması,

5. Diğer eşin sürekli olarak ayırt etme gücünden yoksun olması.

Eşlerden biri ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksun ise, onun yasal temsilcisi de bu sebebe dayanarak mal ayrılığına karar verilmesini isteyebilir.

ÇOCUĞUN KORUNMASI HUSUSUNDA HAKİMİN MÜDAHALESİ

TMK Madde 347 uyarınca, Çocuğun bedensel ve zihinsel gelişmesi tehlikede bulunur veya çocuk manen terk edilmiş halde kalırsa hakim, çocuğu ana ve babadan alarak bir aile yanına veya bir kuruma yerleştirebilir.

Çocuğun aile içinde kalması ailenin huzurunu onlardan katlanmaları beklenemeyecek derecede bozuyorsa ve durumun gereklerine göre başka çare de kalmamışsa, ana ve baba veya çocuğun istemi üzerine hakim aynı önlemleri alabilir.

HAKİMİN MÜDAHALESİ TALEPLERİNDE YETKİLİ VE GÖREVLİ MAHKEME

Evlilik birliğinin korunmasına yönelik önlemler konusunda, Aile mahkemeleri,  yargı çevresinde Aile mahkemeleri bulunmaması halindeyse, Aile Mahkemesi sıfatı ile Asliye Hukuk Mahkemeleri davaya bakmakla görevlidir.

Yetkili mahkeme ise, TMK 201.  maddesi uyarınca eşlerden herhangi birinin yerleşim yeri mahkemesidir. Eşlerin yerleşim yerleri farklı ve her ikisi de önlem alınması isteminde bulunmuş ise, yetkili mahkeme ilk istemde bulunanın yerleşim yeri mahkemesidir. Önlemlerin değiştirilmesi, tamamlanması veya kaldırılması konusunda yetkili mahkeme, önlem kararını veren mahkemedir. Ancak, her iki eşin de yerleşim yeri değişmişse, yetkili mahkeme eşlerden herhangi birinin yeni yerleşim yeri mahkemesidir.

Hakimin müdahalesi talepleri maktu harca tabidir. (Sadece başvuru harcı ve gider avansı alınır. )

Müşterek konutun seçimi konusunda hakimin müdahalesi talebi dilekçesi örneğine aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz.

http://bosanmavenafaka.com/2016/02/musterek-konutun-secimi-konusunda-hakimin-mudahalesi-talebi-dilekcesi-ornegi/


Cevapla

Email adresiniz paylasilmaz.. Zorunlu alanlari doldurunuz. *

*

kartal escort
pendik escort
umraniye escort
Atasehir escort
istanbul escort
maltepe escort